معرفی رشته-باستان شناسی

معرفی رشته-باستان شناسی

teach98.ir

معرفی رشته-باستان شناسی

 

سه دوره پيش از تاريخ، تاريخي و اسلامي     مي پردازد. دانشجويان در طي چهار سال با آثار باستاني دوران پيش از تاريخ ايران، بين النهرين و مصر و تمدن و فرهنگ اسلامي آشنا مي شوند.

کشف يک اثر جديد، هدف غايي هر باستان شناس است.

هدفي که با کار و تلاش در گرماي کوير و در سرماي کوهستان و با تحمل سختي ها و مشکلات بسيار مي توان به آن دست يافت.

توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيه

توانايي علمي: 

داشتن اطلاعاتي مناسب در زمينه تاريخ و جغرافياي ايران و كشورهاي همسايه و همچنين تسلط به زبان انگليسي براي دانشجويان اين رشته ضروري به نظر مي رسد.

توانايي جسمي:

 باستان شناسي با كار و تلاش در گرماي كوير و در سرماي كوهستان و با تحمل سختي ها و مشكلات بسيار همراه است. معروف است كه مي گويند باستان شناسي 50 درصد روي زمين و 50 درصد زيرزمين است. به همين دليل باستان شناسي نمي تواند براي افراد علاقمند به پشت ميز نشيني رشته مناسبي باشد.

علاقمنديها:

 باستان شناس بايد علاقمند به كار در طبيعت باشد. يعني اگر جواني عاشق كاوش و جستجو و كشف مجهولات و نقاط تاريك تاريخ گذشته نباشد، نمي تواند در اين رشته موفق گردد.

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر

رشته باستان شناسي در ايران تا مقطع دكترا تحصيل مي شود. اين رشته هم در مقطع كارشناسي ارشد و هم در مقطع دكتراي تخصصي در ايران تدريس مي شود.

رشته هاي مشابه و نزديك به اين رشته

با توجه به ماهيت و نوع خاص اين رشته، به نظر مي رسد كه رشته هايي نظير: مديريت جهانگردي، تاريخ و جغرافيا، موزه داري، مرمت و احياي بناهاي تاريخي و … نزديك تر به اين رشته مي باشند.

آينده شغلي و بازار كار

کشور ايران با وجود جاذبه هاي فرهنگي بسيار سالانه تنها چندهزار نفر جهانگرد را جذب خود مي کند. ايران بهشت باستان شناسي است اما در بازار جهاني توريست، حضوري کمرنگ داريم.

اما چرا اين سرمايه زوال ناپذير در کشور ما شکوفا نشده است؟

براي رونق بازار جهانگردي بايد به مسائل بسياري توجه نمود که بعضي از آنها خارج از کار يک باستان شناس است. اما آنچه به رشته  باستان شناسي باز مي گردد، گمنام ماندن جاذبه هاي تاريخي و فرهنگي ايران مي باشد. تا جايي که نه تنها جهانگردان بلکه حتي مردم کشورمان نيز با بسياري از آثار تاريخي و فرهنگي ايران بيگانه هستند و اين به دليل آن است که

معرفي و حفظ آثار باستاني بر عهده باستان شناسان نيست.

يعني در حالي که ما تعداد قابل توجهي فارغ التحصيل باستان شناسي بيکار داريم، بسياري از آثار باستاني کشور ما هنوز شناسايي و ثبت نشده است و حتي آثار ثبت شده نيز، بخوبي حفظ و يا معرفي نمي شوند.

در بسياري از کشورهاي دنيا مسائل مربوط به حفاري و حفاظت از ميراث فرهنگي هر شهر برعهده شهرداري است تا شهرداري با ايجاد بخش باستان شناسي و با جذب فارغ التحصيلان رشته باستان شناسي در آن، به اين مهم بپردازد.

اما در کشور ما متولي باستان شناسي، سازمان ميراث فرهنگي کشور است

و اين مرکز هم دامنه فعاليت هايش محدود مي باشد و در نتيجه تعداد اندکي از فارغ التحصيلان آن هم در سطح کارشناسي ارشد، جذب اين مرکز مي شوند.

 

پيش بيني وضعيت آينده رشته در ايران

به نظر مي رسد با توجه به گسترش روند جذب توريست و جهانگرد در ايران و پرداختن بيشتر به اين موضوع از جانب سازمانهاي مربوطه در طي سالهاي آينده شاهد شكوفايي اين صنعت باشيم و فارغ التحصيلان بيشتري در نقاط مختلف و كاوشهاي گوناگون مشغول به خدمت شوند ولي در مقطع فعلي همان مشكلات گفته شده از قبيل بيكاري و هم سنخ نبودن ماهيت كار با تواناييهاي فارغ التحصيلان همچنان به چشم مي خورد.

دروس پايه ی رشته ی باستان شناسي

تاريخچه علم باستان شناسي

بررسي تمدن هاي باستاني از نظر قرآن کريم

جغرافياي تاريخي

اصول و مباني انسان شناسي

اسطوره شناسي

تاريخ هنر از باستان تا آغاز اسلام

حفظ آثار باستاني

اصول و مباني باستان شناسي

 

دروس اختياري براي رشته باستان شناسي

فرهنگ ايران و باستان

فرهنگ و تمدن ساساني

فرهنگ مغول تا صفويه

هنر رنسانس

 

دروس اختصاصي براي رشته باستان شناسي

استخوان شناسي

باستان شناسي پيش از تاريخ ايران

ايران در آغاز شهرنشيني

باستان شناسي و هنر ايلام

باستان شناسي ايران در هزاره اول قبل از ميلاد

باستان شناسي و هنر ماد و هخامنشي

باستان شناسي اشکاني

باستان شناسي ساساني

باستان شناسي و هنر اسلامي 1 و 2 و 3

فلزکاري دوره اسلامي

باستان شناسي پيش از تاريخ بين النهرين

هنر و معماري بين النهرين در دوران تاريخي

باستان شناسي مصر باستان

باستان شناسي و هنر آسياي صغير

سکه شناسي

شناخت مهر و تابلت

تاريخ هنر نقاشي در ايران

هنر يونان و روم باستان

حفاظت اشياء باستاني

باستان شناسي و هنر سرزمين هاي اسلامي

سير تحول خطوط و خواندن کتيبه هاي اسلامي

کتاب آرايي

هنر خاور دور

هنر هند باستان

خواندن خطوط باستاني

تکنيک و هنر سفالگري

طراحي و ترسيم مدارک باستاني

روش کاوش

موزه داري

کاوش در محل

طبقه بندي سفال

بررسي آثار باستاني

خواندن متون باستان شناسي

باستان شناسي و هنر قلمرو غربي اسلامي

زیر شاخه ها و کاربرد:

 رشته باستان شناسی دانشجویان بیش از 130 واحد درسی را در زمینه های پیش از تاریخ(دوره های پارینه سنگی، میان سنگی و نوسنگی)، دوره تاریخی و دوره اسلامی می خوانند.هم چنین دانشجویان یک فصل نیز که معمولا یکی دو ترم آخر دانشجویان می باشد، در محل های حفاری که دانشگاه در نظر می گیرد حضور یابند و مهارت هایی در این زمینه بیاموزند.

باستان شناسی در مقطع کارشناسی دارای گرایش و زیر شاخه خاصی نبوده

و در طی دوره آموزشی چهار ساله کلیه درس ها درهفت ترم ارائه می شود و یک ترم حفاری در محل ارائه داده می شود.

طی چندسال گذشته به طور متوسط در هر سال 95 نفر ئر رشته باستلن شناسی پذیرفته شده اند. درضمن رشته باستان شناسی در ایران تا مقطع دکتری تدریس می شود.

داشتن اطلاعات مناسب در زمینه تاریخ و جغرافیای ایرا و کشور های همسایه و همچنین تسلط به زبان انگلیس برای دانشجویان این رشته ضروری به نظر میرسد.

باستان شناسی با کار و تلاش در گرمای کویر و در سرمای کوهستان  و تحمل سختی ها مشکلات بسیار همراه است. معروف است که می گویند باستان شناسی 50 درصد روی زمین و 50 درصد زیر زمین است. به همین دلیل باستان شناسی نمی تواند برای افراد علاقه مند به پشت میز نشینی مناسب باشد. باستان شناس باید علاقه مند به کار در طبیعت باشد. یعنی اگر عاشقی کاوش و جست و جو و کشف مجهولات و نقاط تاریک گذشته نباشد، نمی تواند در این رشته موفق گردد.

آینده شغلی، بازار کار، درآمد:

 در حال حاضر در حالی که ما تعدادزیادی فارغ التحصیل رشته باستان شناسی بیکار داریم، بسیاری از آثار باستانی کشور ما شناسایی و ثبت نشده است.  حداقل در سطح لیسانس موقعیت کاری این رشته بسیار محدود می باشد.

در کشور ما متولی باستان شناسی، سازمان میراث  فرهنگی کشور است که دامنه فعالیتش محدود می باشد و تنها تعداد اندکی از فارغ التحصیلان آن هم در سطح کارشناسی ارشد جذب این مرکز می شوند.

پس فارغ التحصیلان این رشته در درجه اول کادر مورد نیاز سازمان میراث فرهنگی کشور را تامین می کنند

و پس از آن در وزارت ارشاد اسلامی، سازمان ایرانگردی و جهان گردی یا در وزارت اموزش و پرورش جهت تدریس و یا سازمان اوقاف و نقشه برداری شهری و…  مشغول به کار می شوند و در حال حاضر از نظر وضعیت درآمد در سطح متوسطی می باشند.

رشته های مشابه و نزدیک به این رشته:

با توجه به ماهیت و نوع خاص این رشته، به نظر میرسد رشته هایی نظیر: مدیریت جهانگردی، تاریخ و جغرافیا، موزه داری، مرمت و احیای بناهای تاریخی و.. نزدیکتر به این رشته است.